Stapelen, in evenwicht houden, in elkaar zetten: met bouwspeelgoed oefenen kinderen hun fijne motoriek, geduld en ruimtelijk inzicht, van de eerste omvallende toren tot een mechanische arm die een last optilt. Deze kerstselectie loopt van blokken van natuurlijk hout van Wooden Story tot stapelstenen van Stapelstein, met daartussen de boerderij van Kidsglobe en hydraulische bouwpakketten voor oudere kinderen.
Bouwen, slopen en dan weer helemaal opnieuw beginnen.
Als de bouwwerken klaar zijn, kunnen ze worden ingericht en tot leven worden gebracht. De figuurtjes leveren de bewoners van het kasteel of de boerderij, en met de auto's en racebanen kunnen kinderen rijden over de wegen die ze zelf hebben aangelegd. Voor fantasiespel zijn er knuffels en poppen en verkleedkleren, terwijl de gezelschapsspellen jong en oud rond de tafel samenbrengen.
Het familiebedrijf Wooden Story ontstond in 1969 in een timmerwerkplaats in de Beskiden, in het zuiden van Polen. Het maakt zijn speelgoed met de hand van FSC-gecertificeerd hout, dat wordt gepolijst met bijenwas en plantaardige oliën in plaats van gelakt. De natuurlijke blokken in een zak en het bord met regenboogblokken nodigen uit tot vrij spel, zonder vast voorbeeld: elke constructie is anders en dezelfde stukken zijn geschikt vanaf jonge leeftijd tot op de basisschool. De ronde Montessori-piramide leert kinderen de ringen van groot naar klein te sorteren.
Kidsglobe heeft een houten tractorstalling die je kunt combineren met miniatuur landbouwvoertuigen: een boerderijdecor dat uitnodigt tot fantasiespel.
De Stapelstein zijn bedacht in Duitsland. Het zijn grote, ronde stenen van licht, maar stevig polypropyleenschuim waar een kind op kan lopen. Op elkaar gestapeld vormen ze torens en hutten; in een rij op de sol worden ze een evenwichtsparcours dat het hele lichaam aan het werk zet: een constructie op kinderformaat in plaats van op tafelformaat.
Voor oudere kinderen heeft Rex London hydraulische bouwpakketten, zoals een robotarm of graafmachine, die je zelf in elkaar zet. De bewegingen worden bestuurd met met water gevulde spuiten die met slangetjes aan elkaar vastzitten. Als het kind de zuiger indrukt, ziet het hoe de druk wordt doorgegeven en de arm omhooggaat: een concrete demonstratie van het principe achter bouwmachines.
Houten constructiespeelgoed gaat vaak van het ene kind over op het andere, dus het loont om het op het juiste moment te kopen. Met Black Friday begint de jacht op cadeaus voor de feestdagen, en tijdens de winteruitverkoop kun je een doos blokken waar al mee is begonnen verder aanvullen. Daarna volgen de French Days in het voorjaar, de zomeruitverkoop en de start van het nieuwe schooljaar. Kijk de rest van het jaar ook eens bij de aanbiedingen, de opruiming en de nieuwigheden.
Met zo'n vijftig blokken kan een kind al torens, bruggen en dierenverblijven bouwen. Honderd blokken geven twee kinderen genoeg om samen te spelen zonder ruzie om de stukken. Eén complete set met blokken van hetzelfde formaat is beter dan meerdere kleine sets die niet goed bij elkaar passen.
Veeg het af met een licht vochtige doek en dompel het niet onder in water, want daardoor kan het hout uitzetten en splijten. Laat het aan de lucht drogen, uit de buurt van een radiator. Een dun laagje bijenwas brengt een oppervlak met was af en toe weer tot leven.
Door blokken te stapelen vergelijkt een kind lengtes, telt het stukken, herkent het symmetrie en leert het inschatten of een toren in evenwicht blijft. Zo legt het spelenderwijs een basis voor meetkunde en rekenen, waar kinderen later op school verder mee aan de slag gaan. Geef het kind wel eerst de kans om zelf iets uit te proberen.
Allebei vullen elkaar aan: vrij bouwen stimuleert de fantasie, terwijl stap-voor-stap een voorbeeld volgen oefent in het lezen van aanwijzingen en doorzetten. Rond zes of zeven jaar kun je beide afwisselen om het leuk te houden.
Met een ondiepe bak of een speelkleed dat je kunt dichttrekken tot een sac ruim je alles in een minuut op. Je kunt de stukken eventueel op vorm sorteren in doorzichtige bakjes: zo vindt het kind sneller wat het zoekt en ruimt het makkelijker op.